Nadenken over (het) leven

Recentelijk was mij de eer gegund een artikeltje te mogen schrijven in het universiteitblad van de Theologische Universiteit van Apeldoorn.

Deze uitgave is gewijd aan wat geloven doet met mensen. Aldus door de hoofdredacteur als volgt geformuleerd:

Cornelis Schaap, hoofdredacteur

"Nadenken over (het) leven is een wezenlijk onderdeel van het mens-zijn. Door de eeuwen heen is hier dan ook gestalte aan gegeven op diverse en uiteenlopende manieren: de ene mens is én wordt de ander niet. Toch lijken ze een signaal te hebben opgevangen van iets wat heilig is; van iets dat schijnbaar van een andere kant komt; van vuur. Maar soms ook niet.  Deze TUA INzicht is gewijd aan wat geloven met mensen doet. We blijven hierbij
niet alleen in de lichtkring van onze eigen overtuiging".


Overigens is Vrijmetselarij GEEN geloof, zij het dat de vrijmetselarij wel een Hoger Beginsel aanvaard die op neutrale wijze aangeduid wordt met Opperbouwmeester des Heelals.

 Hieronder volgt mijn artikel ( de plaatjes zijn niet afkomstig uit het artikel) . Bent u geïnteresseerd in betreffende uitgave van de TUA INzicht
   klik hier 

Vrijmetselarij

 door : Pim Vos

Is er sprake van dé vrijmetselarij?

Ja en nee. Een zelfde antwoord kun je volgens mij geven op de vraag of je kunt spreken van HET Christendom. Ik ben lid van de zogenaamde reguliere vrijmetselarij erkend door Londen. Maar ook de vrijmetselarij kent tal van afsplitsingen. Zo zijn er gemengde loges voor mannen en vrouwen en loges voor uitsluitend vrouwen( de Weefsters) die in hun eigen Ordes georganiseerd zijn.

Voorts bestaan er nog annex aan de reguliere vrijmetselarij tal van zelfstandige verenigingen die bepaalde aspecten van de rituelen nader uitwerken, zoals de bekende Schotse Ritus.

Wat is vrijmetselarij.

Organisatorisch bestaat de vrijmetselarij uit allemaal kleine, zelfstandige verenigingen van ongeveer 20- 50 leden die we Loges noemen en verspreid zijn over het gehele land, maar ook in een aantal overzeese gebieden zoals de Antillen en Suriname.  De leden zijn tevens lid van het overkoepelende orgaan ( het GrootOosten der Nederlanden).

Maar wat is vrijmetselarij nu eigenlijk. In de kern is het een methode die vrije mannen ( vrij van dogma's) stimuleert a. in hun zoektocht naar zichzelf ( om een beter mens te worden dan hij was), b. in " rechte " verhouding te komen met het Hoger Beginsel (neutraal aangeduid als " De Opperbouwmeester des Heelals) en c. bij te dragen aan een "betere" wereld, een betere samenleving.  Leven en wereld worden gezien als een nog te voltooien bouwwerk; aldus werken wij aan de voltooiing van de Tempel der Schoonheid, waar wij vrijmetselaren ( maar ook niet vrijmetselaren) de levende bouwstenen van zijn.

Deze drie aandachtsvelden interveniëren met elkaar. Zo wordt de individuele mens gezien als een ruwe steen ( de mens met al haar onvolkomenheden). In die ruwe steen schuilt een perfecte kubus ( de perfecte, zuivere mens). Alleen door zelfkennis ( Ken Uzelve) kun je die kubus ont-dekken en door kracht en doorzettingsvermogen die kubus te voorschijn halen. Hoe kubieker de steen is, hoe beter hij past in de bouw aan de Tempel, hoe beter je de samenleving kunt dienen. De Schoonheid ontstaat  als resultante van die twee.

Welke methode hanteert de vrijmetselarij?

Vond u het vorenstaande wat wazig en algemeen? Ja, dat klopt. Ik sprak in de taal van symbolen, maar gaf u weinig inhoudelijke uitleg. En zo werkt de methode. De vrijmetselarij " spreekt" tot haar leden via symbolen en rituelen, zonder daarbij uitleg te geven. De vrijmetselarij kent dan ook geen inhoudelijke leerstellingen waar de leden zich aan dienen te houden. Sterker nog, de leden hebben zichzelf de opdracht gegeven om zelf te zoeken naar Waarheid en daar naar te handelen. "Op U komt het aan" en "Doe U in het Westen ( de maatschappij) kennen als vrijmetselaar", zijn de opdrachten die wij onszelf voortdurend weer geven. Ieder naar eigen inzicht en kunnen, zonder elkaar de maat te nemen.

Maar wat doen we nou concreet in de loge?

Ik had het al over rituelen. De vrijmetselarij is een inwijdingsgenootschap. Tijdens een ritueel wordt de nieuwe broeder in de Tempel ingewijd tot Leerling vrijmetselaar. Een jaar later tot Gezel en weer een jaar later tot Meester. In de rituelen wordt gebruik gemaakt van met name de bouwsymboliek en de lichtsymboliek. Tijdens de rituelen legt de kandidaat reizen af, die in feite reizen door zijn innerlijk zijn om te komen tot hoger bewustzijn.

Behalve dit soort Tempelbijeenkomsten, komen vrijmetselaren ook regelmatig bijeen om met elkaar van gedachte te wisselen over allerlei onderwerpen die met innerlijke verdieping te maken hebben. Waar we niet over praten is politiek en godsdienst, omdat die twee onderwerpen het risico in zich bergen dat verdeeldheid ontstaat. Een vrijmetselaar zoekt immers op wat ons bindt en niet wat ons verdeelt. Wij discussiëren niet, maar leggen meningen naast elkaar in het besef dat niemand de wijsheid in pacht heeft en wij allen onvolmaakt zijn.

Is vrijmetselarij religieus.

Ik ben geneigd die vraag met " ja" te beantwoorden. Het is geen religie, geen godsdienst, maar zet de zoekende vrijmetselaar wel aan het Mysterie van het leven te ontdekken. Daarbij neemt de vrijmetselaar wel aan dat er een Opperbouwmeester des Heelals is ( ons enige dogma).  In die zin zou ik het religieus noemen. In de rituelen vind je ook tal van aanknopingspunten met het Christendom, Gnosis, Soefisme, Kabbala, Boeddhisme etc.

De eerste Grootmeester

Alle spannende, speculatieve verhalen over een eventuele oudere ontstaansgeschiedenis ter zijde schuivend, is de vrijmetselarij ontstaan en sterk beïnvloed tijdens de Verlichting, waar de roep om scheiding van Staat en Kerk en de erkenning van (de vrijheid van) het individu naar voren kwam. Vanaf die tijd ontstond er steeds meer behoefte zelf te zoeken naar religieuze/ spirituele vragen en antwoorden.

Maatschappelijke betekenis.

In sommige landen wel, maar in Nederland heeft de vrijmetselarij als landelijke   organisatie weinig maatschappelijke betekenis en zeker geen (politieke) invloed. Het zijn de individuele vrijmetselaren die geheel overeenkomstig hun eigen inzichten meer of minder bijdragen aan de maatschappij. Zeer incidenteel doneert de Orde aan een goed doel. Maar daar blijft het bij.  Individuele loges zijn vrij hun eigen koers te varen en zelf te bepalen of en zo ja in welke zin zij als loge een maatschappelijke bijdrage willen leveren.

In de achttiende en de negentiende eeuw was dat anders. Charitas vormde toen een wezenlijk onderdeel van het maçonnieke gedachtengoed van tolerantie en broederliefde waar ook op organisatieniveau gevolg aan gegeven moest worden. In ons land is de nog immer actieve filantropische Louisa Stichting (1862) die aan de Orde is gelieerd, een overblijfsel uit die tijd.

Persoonlijk vind ik dat ik alle vrijheid dien te hebben waar ik maatschappelijk wel of niet aan bijdraag. De Orde of de Loge  dient dat niet voor mij te bepalen. Maar goed, zeker op loge niveau wordt daar verschillend over gedacht.

Politieke betekenis

De (huidige) vrijmetselarij als organisatie bemoeit zich op geen enkele wijze met de politiek. Zodra de Orde dat wel doet, zoals twee jaar geleden de Franse Grootmeester dat deed, verliest zij de erkenning als een " reguliere" Orde. Natuurlijk kunnen individuele leden wel degelijk politieke functies  vervullen zoals Henk Vonhoff en Mat Herben.

Hoewel de (internationale) Grondwet expliciet gebied de politiek buiten de deur te houden, is de vrijmetselarij af en toe toch in politiek vaarwater gekomen. Zo heeft zij een grote rol gespeeld in  de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog en heeft zij een dominerende rol gespeeld  bij de totstandkoming van de Constitutie van de Verenigde Staten. Het is dan ook niet verrassend dat deze Constitutie dezelfde ( universele) waarden onderschrijft als de grondwet van de vrijmetselarij. Een ander voorbeeld is de Franse revolutie waar Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap (eveneens maçonnieke kernwaarden) de ideologische strijdkreten waren.

 

Maar terug naar deze tijd, welke politieke standpunten zouden we kunnen verkondigen? Zoals in een loge broeders zitten van allerlei kerkelijke gezindten, is ook de politieke diversiteit erg groot. Daar komt bij dat een vrijmetselaar van nature  eigen-wijs is, vrijdenker is en zich niets laat voorschrijven. Al zouden we willen, we zouden nooit intern tot politieke overeenstemming kunnen komen. Het is al lastig om gezamenlijk tot een keuze te komen van een nagerecht van de Broedermaaltijd ().

Wat betekent de vrijmetselarij voor mij.

Ik ben inmiddels 25 jaar vrijmetselaar. Natuurlijk weet ik niet hoe mijn leven zou zijn verlopen als ik destijds niet was toegetreden. Maar toch denk ik dat de vrijmetselarij mij een "beter" mens gemaakt heeft in die zin dat ik toleranter, begripvoller, respectvoller, liefdevoller naar mijn omgeving ben geworden.  Maar ook meer het besef heb gekregen deel uit te maken van de maatschappij, de wereld, het universum en dat dat prachtige geheel, waaronder ikzelf, Goddelijk mooi in elkaar zit.

De Ruwe en Kubieke Steen

Laat mij één aspect nader uitwerken aan de hand van het eerder genoemde symbool van de Ruwe en Kubieke Steen. De Kubieke Steen is voor mij de mens in zijn zuivere vorm. Die zuivere vorm zou ik kunnen bereiken door alles wat is aangesleten gedurende mijn leven te verwijderen. Ik verwijder daarmee dus wat niet bij mij hoort. Dat betekent, in mijn visie, dat de mens niet van nature het goede en het kwade in zich heeft. Je hoeft dus niet iets wezenlijks van je zelf ( het kwade) weg te halen. Je haalt wie je in werkelijkheid bent naar boven. Die Kubieke Steen, die altijd in de Ruwe Steen heeft gezeten. Of beter gezegd, de Kubieke Steen die je eens was. Is dat wat Jezus bedoelde ( volgens de Gnostici) met" Mens, herinner Uzelf", of wat bedoeld wordt met de Christus-natuur of Boeddha-natuur? In ieder geval heeft deze persoonlijke interpretatie mij geïnspireerd op mijn pad naar meer zelfkennis.

Kun je dat alleen via de vrijmetselarij bereiken? Nee hoor. Er zijn vele kerken, genootschappen, clubjes, methoden etc die tot hetzelfde kunnen leiden. Maar juist  de vrijheid van de vrijmetselarij was en is iets wat zo goed bij mij past.

-----------------------------------------

Wat is een vrijmetselaar?

Vrijmetselaars

Vrijmetselaars zijn mannen die zich in ‘loges’ en in een ‘Orde’ bezig houden met de kwaliteit van hun leven en met dat van hun omgeving. Ze doen dit door zich te bezinnen op essentiële levensvragen die voor ieder mens gelden.

Al verschillen deze mannen van inzicht en opvatting over zaken als ethiek, geloof, politiek en samenleving, ze hebben een gemeenschappelijk doel: ze streven naar zelfkennis om het beste in zichzelf naar boven te halen en een zinvolle en inspirerende levenshouding te ontwikkelen. Ze zien het leven als een te voltooien bouwwerk, waaraan ieder ‘zijn steen bijdraagt’ en waarin ieder zowel ‘bouwer ' als bouwsteen’ is.

De geschiedenis van de vrijmetselarij

Nadat de vrijmetselarij vanaf ca. 1600 in Schotland, Engeland en Ierland tot ontwikkeling was gekomen besloten in 1717 vier in Londen gevestigde loges om samen te gaan werken en een zogeheten grootloge te stichten. Aan de hand van beschikbare oude documenten heeft een commissie onder leiding van de predikant James Anderson het wetboek voor deze eerste grootloge opgesteld. Dit document werd in 1723 gepubliceerd nadat het door de grootloge was goedgekeurd. Deze Constitutions of the Free-masons hebben als voorbeeld gediend voor de regelgeving in vrijwel alle andere landen toen de vrijmetselarij daar tot ontwikkeling kwam .( Voor meer achtergrond, klik hier)

In Nederland.

geschiedenis vrijmetselarij

 De eerste loge werd in 1734 opgericht in Den Haag. De vrijmetselarij in Nederland is in haar beginjaren sterk in haar rituele ontwikkeling beïnvloed vanuit Frankrijk. Nederlandse vrijmetselaren duiden zichzelf dan ook wel aan als maçons; het zelfstandig naamwoord maçonnerie en het bijvoeglijk naamwoord maçonniek wordt frequent gebruikt in de Nederlandse vrijmetselarij.
In de daaropvolgende jaren werden in tal van plaatsen loges opgericht. Als stichtingsjaar voor de Nederlandse vrijmetselarij geldt 1756. Toen besloot een tiental in ons land gevestigde loges tot oprichting van de ‘Groote Loge der Zeeven Vereenigde Nederlanden’ met als standplaats Den Haag. Na de bevrijding van het Franse juk in 1813 werd de huidige benaming ‘Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden’ gekozen. Kortheidshalve is ze in het vervolg van dit boekje de Orde genoemd.

Internationaal

 Iedere erkende grootloge is autonoom. Zij is uitsluitend bevoegd binnen haar eigen rechtsgebied en over de loges die onder haar ressorteren. Wel onderhouden deze grootloges vriendschappelijke betrekkingen, maar die hebben een vrijblijvend karakter. Er is dan ook geen sprake van een internationaal overkoepelend bestuur of een internationale grootmacht die de vrijmetselarij over de hele wereld zou dirigeren. De Nederlandse Orde onderhoudt vriendschappelijke betrekkingen met circa 150 grootloges over de gehele wereld. 
Als vrijmetselaar ben je in alle loges waar ook ter wereld, als visiteur (gast) van harte welkom.

<<< terug

De werkwijze van de Vrijmetselarij

 

Werken aan jezelf en aan de gemeenschap is niet het privilege van de Vrijmetselarij, maar wat de Vrijmetselarij bijzonder maakt is haar manier van werken, een methode die gebaseerd is op het gebruik van eeuwenoude symbolen en rituelen.

 

Symbolen

Het gebruik van symbolen is al zo oud als de mensheid zelf en we gebruiken symbolen vaak zonder ons er echt van bewust te zijn. We treffen symbolen aan in allerlei vormen. Soms als object zoals bij de trouwring, soms als een teken, zoals dat voor het hart of de euro en soms als een gebaar, bijvoorbeeld om aan te geven van we van iemand vinden of om andere gevoelens uit te drukken. De vrijmetselarij bedient zich vooral van de bouwsymboliek en van die van het licht. Zo staat de winkelhaak in het logo van de vrijmetselarij voor "de rechte verhouding" (iets is wel of niet "in de haak") en de witte handschoenen die de vrijmetselaar draagt voor zijn streven om zijn arbeid en daden "zo zuiver mogelijk" te doen zijn.

Rituelen

Symbolen winnen aanmerkelijk aan kracht als ze worden ingebed in een ritueel: een soort toneelspel waarin de symboliek wordt ingepast in het verhaal dat wordt uitgebeeld. Het woord ritueel roept vaak associaties op met iets van geheimzinnigheid of met dingen zie zich vooral afspelen bij volkeren in verre vreemde landen. Maar ook van rtuelen zijn talloze voorbeelden te vinden in onze directe omgeving. Niet alleen de mis in een kerk of een trouwpartij is zo'n ritueel maar ook de opening van de Staten Generaal of de kranslegging op de Dam kunnen als zodanig worden aangemerkt. Vrijmetselaren bedienen zich dus van bouw- en lichtsymboliek ingebed in rituelen. In het intellectuele spel dat vrijmetselaren spelen bouwen zij symbolisch aan de tempel van Salomo. Zij zelf zijn daarbij de ruwe steen die in een continue proces bewerkt moet worden om te komen tot een kubiek die zo goed mogelijk past in de tempel van de samenleving.

(bron: loge Post Nubila Lux)

<<< Terug

Wat is vrijmetselarij

 Het definiëren van "vrijmetselarij" is niet eenvoudig. Onze doelstelling om te komen tot persoonlijke ontwikkeling en het actief bijdragen aan de verbetering van de samenleving, is niet zo uniek. Haar methode, het gebruik van symbolen en rituelen, zonder de betekenis concreet inhoud te geven en daardoor volledige ruimte en vrijheid te geven voor eigen interpretatie en beleving, is dat wel. En daar wordt het lastig uitleggen omdat het lastig is iemand uit te leggen hoe een sinaasappel smaakt als deze hem nooit geproefd heeft.


 
 De Orde der Vrijmetselaren definieert "Vrijmetselarij"als volgt:

De vrijmetselarij biedt mannen van deze tijd een methode om te komen tot persoonlijke zingeving en ethische plaatsbepaling.

Door het gebruik van symbolen en het ondergaan en het gezamenlijk beleven van rituelen, tekent zich voor de bewust levende man een weg van persoonlijke groei en ontwikkeling af. Deze weg helpt hem zich te plaatsen ten opzichte van zichzelf, de medemens en datgene wat hij als leidinggevende kracht in zijn leven aanvaardt.

De vrijmetselaar ziet zichzelf symbolisch als ruwe steen, een steen die bewerkt moet worden om een plek – zijn plek – in de samenleving in te nemen. Een samenleving die hij ziet als een te voltooien bouwwerk.

De vrijmetselarij kent een aantal kernwaarden:

• De erkenning van een Hoger Beginsel, neutraal aangeduidt als Opperbouwmeester des Heelals.
• De gelijkheid in wezen van alle mensen.
• Ieders recht om zelfstandig te zoeken naar waarheid
• Ze zoekt op wat mensen verbindt.
• Ze is geen religie en is wars van dogma’s.

 terug <<

29 April 2013. Openbare bijeenkomst in de Tempel.

avond voor belangstellenden

Velen hebben wel eens wat gehoord over vrijmetselarij. Maar wat weet u er werkelijk van? Wat heeft zoveel mensen al die eeuwen geinspireerd?  Wat is die kracht van rituelen en symbolen die ons vrijmetselaren helpen bij onze spirituele reis door het innerlijk om een "beter"mens te worden en de maatschappij beter te dienen.

Het Alziend Oog

Veel zin en onzin kunt u op het internet vinden. Maar waar ligt de scheidslijn?

Maandagavond om  19.45 uur bent u van harte welkom en zullen diverse sprekers u in onze Tempel meenemen in wat ons zo boeit.
Maar niet alles is in woorden te vatten. Zeker niet als het om de kracht van de vrijmetselarij gaat. Daarom zullen wij - zoals vele belangstellenden dat inmiddels van ons gewend zijn - ook meenemen in de sfeer die voor ons zo specifiek en waardevol is.

.Programma
19.45 en 20.00  ontvangen wij u graag met een kop koffie
20.00 - 20.15    Bezichtiging van de Tempel  met uitleg
20.15  - 21.15   Diverse sprekers oa over de relatie tussen het gedachtengoed van Spinoza en de Vrijmetselarij.

21.15 - 21.45  Vragen en discussie
21.45 -            Einde / desgewenst met individuele vrijmetselaren napraten onder het genot van een     hapje en een drankje.

Ik verheug mij op uw komst. Uw partner is natuurlijk ook van harte welkom.
U kunt zich voor deze avond via de email bij mij aanmelden.

Pim Vos

adres:

Loge L'Union Frédéric
Den Haag